“Het lijkt er soms op dat het opraken van de olie of het uitdoven van de zon ons meer bezig houdt dan onze behoefte aan menselijke warmte. Dat raakt me. Ik denk dat de meeste mensen, in hun werk en daarbuiten, graag vriendelijk willen omgaan met anderen, vrij van stress of onnodige strubbelingen. Daar wil ik graag aan bijdragen. Ik heb Bisho opgericht om te kijken of ik verschillende activiteiten en verschillende vaardigheden kan laten samenkomen en kan laten groeien. Ik ben gefascineerd door de werkzaamheid van aikido-principes buiten de mat en wil die toepasbaarheid verder ontwikkelen, testen en delen. En ik ben onder de indruk van de tijdloze en praktische waarde van ideeën uit verschillende boeddhistische tradities. Mijn energie begint bovendien te stromen als ik mensen en organisaties mag helpen te zoeken naar nieuwe denkbeelden en nieuwe manieren van werken. Via Bisho wil ik ook werken aan een netwerk van mensen die zich binnen en buiten hun werk laten inspireren door idealen van vreedzaamheid, vriendelijkheid en vreugde."

- Christiaan Zandt (1974)

Wat betekent Bisho?
De term ‘bisho’ kwam op mijn pad tijdens de beoefening van Shinto Musoryu Jodo, een klassieke Japanse krijgskunst. In de zomer van 2004 stond ik tijdens een training vroeg in de ochtend op een strand langs de Adriatische zee. We stonden met onze gezichten in de richting van de opkomende zon en de leraar liet ons in hoog tempo een ingewikkelde serie slagen maken met het zwaard. Het was een nieuwe serie, zo leek het wel. Het enthousiasme onder de aanwezigen was voelbaar.

Na een kwartier dirigeerde de leraar ons naar de rand van het water, waar hij ons 180 graden liet omdraaien. We stonden nu met de rug naar het water. Het strand voor onze voeten liep vrij steil omhoog, de zee had het zand vochtig gemaakt. Opnieuw leidde hij ons door de serie zwaardslagen heen, maar nu met de punt van het zwaard in het zand.

Onder mijn handen ontstond zo langzamerhand een wirwar van streken waarin ik het begin van een Japans woord herkende: bisho, glimlach. Ik denk nog vaak terug aan die ochtend aan het strand. Meestal in situaties die erg complex aanvoelen, waarbij ik zoek naar ruimte. De kracht van een glimlach, van binnen en van buiten, naar mezelf en anderen, verbaast me steeds weer.

Achtergrond
Opgeleid als historicus (Rijksuniversiteit Groningen, 1992-1997, cum laude), later als ‘boeddholoog’ (University of Sunderland (GB), 2004-2008). In de periode 1999-2006 werkzaam in verschillende functies bij de Gemeente Groningen. Sinds 1995 docent aikido en bestuurslid bij de Stichting voor Japanse en Okinawaanse Krijgskunsten in Groningen (www.sjok.nl). Rondde in januari 2009 een NMI-erkende opleiding tot mediator af. Reisde in 2003 op de fiets door Azië, is initiator van een Groninger vrijwilligerswerkgroep voor SOS Kinderdorpen (www.soskinderdorpen.nl) en is sinds het voorjaar van 2007 actief als vrijwilliger bij Buurtbemiddeling Groningen.