Aikido

Aikido komt voort uit de Japanse krijgskunsten. Wie aikido beoefent, ondervindt aan den lijve welke mogelijkheden en kracht een ontspannen, open, soepele en stabiele houding (letterlijk en figuurlijk) ons biedt. Zo’n ontspannen maar alerte houding is waardevol in hectische, chaotische situaties en draagt bij aan het houden van overzicht. Via het lichaam hervinden we ontspanning en rust die de basis vormen van helder inzicht en juist handelen.

Aikido nodigt uit om bij verstoring van onderlinge communicatie de oplossing te zoeken in de verbinding. Verbinding met onszelf, met de ander en met de situatie. Deze verbinding maakt het mogelijk om aanwezig te blijven en adequaat om te gaan met constante verandering.

Een voorbeeld?
Als iemand mij vastgrijpt, laat dat mij (letterlijk) niet onberoerd. Misschien word ik bang, of boos. De spanning die zich in mijn lichaam opbouwt, verhindert me om goed te voelen wat iemand werkelijk met mij doet. Waar oefent de ander precies kracht uit? Duwt ze tegen me aan, trekt hij me naar zich toe? Door goed te ontspannen, zonder te verslappen, kan ik de situatie beter inschatten, kan ik beter voelen wat er gebeurt en kan ik op zoek gaan naar een opening om de situatie te veranderen.

De boeddhistische tradities

‘Een dag zonder werk is een dag zonder eten’ merkte een Zenmeester eens op. Mijn Calvinistische voorouders zouden bij het horen van dit adagium goedkeurend geknikt hebben. De opmerking was echter niet bedoeld om leken aan te sporen tot werk, maar richtte zich op boeddhistische monniken. Het verrichten van arbeid is onlosmakelijk verbonden aan het leven, en het biedt een breed scala aan mogelijkheden tot groei. Ook, en misschien wel juist voor meer spiritueel ingestelde types.

Of je nu werkt om te leven of leeft om te werken: plezier hebben in werk en groei in werk ervaren zijn een groot goed. De meeste mensen streven naar plezierig werk waarin ze gelukkig kunnen zijn. Deze wens om diepgaand geluk te ervaren ligt ten grondslag aan het boeddhisme. Deugdzaam handelen, kalmte en wijsheid dragen hieraan bij, zo stellen boeddhistische tradities vast. We kunnen deze eigenschappen vormgeven en oefenen in onze manier van spreken, in ons handelen, in ons werk, in hoe we energie, aandacht en concentratie richten, in ons begrip van de dingen om ons heen en in onze vastberadenheid. In de verschillende boeddhistische scholen worden allerlei praktische aanwijzingen gegeven die hieraan bijdragen. Veel daarvan zijn nog verrassend bij de tijd. Ik zie het als een uitdaging om deze instrumenten toe te passen in de vraagstukken die zich 2500 jaar na het ontstaan van het boeddhisme voordoen.

Geweldloze communicatie

De meest waardevolle momenten in mijn leven zijn bepaald door de kwaliteit van verbinding met mijzelf en anderen. Maar wat raakt deze verbinding toch gemakkelijk verstoord! Er zijn momenten dat ik me in moet spannen om die verbinding te leggen of te herstellen. Ik kom er dan nauwelijks of niet aan toe om te doen wat goed is, voor mij en voor een ander. Meningen botsen, behoeften lijken onverenigbaar. Nonviolent Communication™ (NVC), of Geweldloze Communicatie, is een ogenschijnlijk eenvoudig proces om helder te krijgen wat er in je leeft, en wat op dit moment je leven zou verrijken. Of, anders gezegd: Wat neem ik/jij waar, wat voel ik/jij, wat heb ik/jij nodig, en hoe kan ik/jij bijdragen om in die behoefte te voorzien? Het is communicatie die wordt gevoed door mededogen en volledige aanwezigheid.

De grondlegger van NVC is de Amerikaan Marshall Rosenberg. Hij reist de wereld rond om zijn ideeën over communicatie door te geven én in praktijk te brengen in gebieden waar grootschalige conflicten en oorlogen aan de orde van de dag zijn. In 2006 kwam ik in aanraking met geweldloze communicatie via Martin van der Meulen. Vervolgens ging ik op reis om Rosenberg te ontmoeten. Ervaringen met hem en andere trainers in NVC leren me dat het mogelijk is om in communicatie snel tot de kern te komen van wat er speelt. Dat het mogelijk is om me op een kern-achtige manier te verbinden met anderen. Dat de kwaliteit van mijn verzoek aan anderen direct van invloed is op hun bereidheid om mijn leven te verrijken. En dat het vervolgens mogelijk is om conflicten op te lossen op een manier die ieders behoeften vervult.

Links

Karuna-Shechen
karuna-shechen.org

In de herfst van 2007 woonde ik een lezing bij van Matthieu Ricard. Deze Fransman vertrok veertig jaar geleden naar de Himalaya en werd er boeddhistisch monnik. Inmiddels wordt hij wereldwijd gewaardeerd: door sommigen vooral om zijn schitterende foto's, door anderen om zijn vertaalwerk aan de zijde van de 14e Dalai Lama of om zijn boek Happiness: A guide to developing life's most important skill (vertaald in het Nederlands als Gelukkig leven (Asoka)). Wat niet iedereen weet, is dat Ricard een reeks humanitaire initiatieven coördineert in de Himalaya, onder de vlag van een organisatie met de naam Karuna-Shechen. Ik bewonder de manier waarop Ricard zijn energie en creativiteit inzet om klein en groot geluk te bevorderen.

Kiva - Loans that change lives
www.kiva.org

Stichting De Kleine Giraf
www.dekleinegiraf.nl

De Kleine Giraf is een stichting die zich inzet voor verbinding en ontwikkeling van kinderen. Of het nu gaat om hun gezondheid, hun dromen, hun opleiding of hun plaats in de samenleving. Een van de recente projecten van De Kleine Giraf is het aanzwengelen van de verspreiding van Geweldloze Communicatie™ op basisscholen in Nederland. Een aantal mensen maakte hiervoor een werkboekje met de titel Op zoek naar de kleine giraf. Ik schreef er een verhaaltje voor en ben verder betrokken bij het project.

Nabuur.com - the global neighbour network
www.nabuur.com

Wanneer heb jij de buren voor het laatst geholpen met een kopje suiker of een ei? De meeste mensen die ik ken willen met liefde iets doen voor anderen. En ze willen dat op een manier doen die aansluit bij dat waar ze goed in zijn en wat ze leuk vinden. Niet iedereen vindt bevrediging in de maandelijkse donatie aan een liefdadigheidsinstelling. NABUUR verbindt je direct met mensen op de wereld die jouw specifieke ondersteuning op dit moment kunnen gebruiken. Wat je nodig hebt? Een computer, wat vrije tijd en de drang om een verschil te willen maken.

People building Peace
www.peoplebuildingpeace.nl

Als kleinschalige initiatieven hand in hand gaan met een vreedzame toekomstgerichte koers, dan kunnen we veel bereiken in het voorkomen van conflicten. Binnen de Verenigde Naties is zo’n pakket geweldloze maatregelen voor de toekomst uitgezet: de Global Action Agenda for the prevention of armed conflict (afgekort GAA). In People Building Peace (PBP) Nederland werken allerlei Nederlandse maatschappelijke organisaties samen aan het uitvoeren van deze GAA en het realiseren van meer vrede hier en elders in de wereld.

NEAG Alternatieven voor Geweld
www.neag.nl

Geweldloosheid is niet hetzelfde als geweld lijdzaam ondergaan. Geweldloosheid vereist actie. NEAG Alternatieven voor geweld zet zich in voor het terugdringen van geweld en het ontwikkelen en inzetten van alternatieve vormen van conflictoplossing, binnen en buiten Nederland.

Stichting voor Japanse & Okinawaanse Krijgskunsten
www.sjok.nl

Wie zich serieus wil verdiepen in Oosterse krijgskunsten, zal vroeg of laat de stoute schoenen moeten uittrekken om aan den lijve te ondervinden wat de waarde is van bijvoorbeeld aikido, karate of jodo. De Stichting voor Japanse & Okinawaanse Krijgskunsten in Groningen zet zich al meer dan 15 jaar in voor een serieuze bestudering en beoefening van Japanse en Okinawaanse krijgskunsten en de omstandigheden waarin zij (zijn) ontstaan.

Stichting Veldwerk
www.stichting-veldwerk.org

Woorden en papier lijken soms bedrieglijk op een onomstotelijke werkelijkheid die dag in dag uit aan ons voorbijtrekt. René Veldt verhuisde aan het einde van de jaren 1990 naar Nepal om onder het motto ‘geen woorden, maar daden’ kleinschalig en direct hulp te bieden aan kansarme kinderen. René bewijst wat mij betreft dat een onwrikbaar idealisme, gezond verstand en vasthoudendheid tot grote, grootse resultaten kunnen leiden.

Zorgboerderij De Weide Blik
www.zorgboerderijdeweideblik.nl
Onder de rook van Groningen werd in 2004, op het platteland bij Aduard, een toost uitgebracht op de samenwerking tussen Petra, Pankaja en Pieter: zorgboerderij De Weide Blik was geboren. Een parel van een initiatief vol menselijke warmte voor iedereen die baat heeft bij zorg met een groen en strooien randje.

Aiki Extensions
www.aiki-extensions.org

Wereldwijd zetten steeds meer mensen zich in om de principes en beoefening van aikido toe te passen buiten de oefenruimte (de dojo). Aiki Extensions functioneert al seen network voor deze mensen.

Cursuscentrum Kenkon
www.kenkon.nl

Cursuscentrum Kenkon is de laatste incarnatie van initiatieven van Sydney Leijenhorst. Leijenhorst is een fysieke en spirituele duizendpoot, die onder andere de Nederlandse afdeling van het Internationale Okinawa Gojuryu Karatedo leidt, lessen in Qi Gong geeft en zich verdiept in verschillende vormen van meditatie.